a
De blog van ‘Tukang sate’ neemt u regelmatig mee op een, voornamelijk culinaire, reis door het Indonesië van nu met af en toe een vleugje ‘tempo doeloe’. Een reis langs Indonesische restaurants, warongs, ‘kaki limas’ keukens. Gerechten, niet alleen saté. Het leven. Merkwaardigheden. Observaties, zien, proeven, ruiken, beleven

Toeristen in Yogya en op Bali

Er zijn veel toeristen in Yogya en op Bali. Zij zijn een economische factor van belang. Wat is hun invloed op het dagelijkse leven?
 

lees meer

Ikan Goreng, om je vingers bij af te likken

Saté en vis zijn mijn favoriete gerechten. Ik heb al veel over saté geschreven. Nu ga ik het even over vis hebben.

lees meer

Sate’s, een beleving?

Tijdens mijn laatste reis heb ik vaak saté besteld, geproefd en beoordeeld. Ik bezocht zeven  restaurants en warungs.

Wat was het resultaat?


lees meer

Pak Pong, nog steeds een aanrader

Het is zondagochtend. We, mijn vriend en gids Lak en ik, zijn op zoek naar Pak Pong, op de Jl.Imogiri Timur,een sate kambing specialist, waar ik een paar jaar geleden gegeten heb met een paar sprekers  van een workshop waaraan ik deelgenomen had.

lees meer

Samirono, uit de eredivisie

Ik wil Foodies bezoeken op een paar honderd meter van mijn hotel in Yogya. Ik heb er het een en ander over gelezen op Google. Interessant concept. Grote hal met allerlei counters. Aangekondigd als ‘New Concept of Foodcourt’. ‘One Stop Local Culinaries’. Live  muziek. Grand opening op 25 september 2016. Betaling met ‘membership cards’.

lees meer

Zeven weken Bali en Yogya

In mijn vorige blog heb ik beloofd terug te komen op mijn reis naar Indonesië. Eind oktober ben ik met mijn dochter Sara naar Bali gegaan. Zij is na veertien dagen doorgereisd naar Sydney en ik voor een week naar Yogyakarta. De laatste drie weken is mijn vrouw Egbertine naar Bali gekomen.

lees meer

Bali gegijzeld door een vulkaan

Van eind oktober tot medio december ben ik in Indonesië geweest. Zes weken op Bali, één week in Yogya. In een volgend blog vertel ik daar meer over. Eerst iets over de gevolgen op Bali van de dreigende uitbarsting van de Gunung Agung.


lees meer

Het saté stokje en wat er aan zit

Wat is saté eigenlijk? Niet méér dan een stokje met lekkere hapjes er aan?
Toch wel, volgens Sate-man: het is een beleving.


lees meer

Blora kipsaté een specialiteit van Sate Khas Senayan

Sate kan je overal in Indonesië vinden. Langs de kant van de weg bij straatverkopers (pedagang kaki lima) en in restaurants.

Wij gingen eten in Sate Khas Senayan in Jl. Salemba in het centrum van Jakarta.



lees meer

Sate Semarang, herinnering aan een uniek moment

Het moment bepaalt vaak de beleving. Zo heb ik een sterke herinnering aan "Sate Semarang", niet vanwege de smaak, maar door het unieke moment.
Terug naar 1949.

lees meer

Sate Koenjit, een gele variant

Deze week een bijdrage van Lucky Karina, roepnaam Kiky, onze nieuwe culinaire correspondent in Jakarta. Een stad met bijna tien miljoen inwoners. Uiteraard met onnoemelijk veel saté restaurants, eenmanszaken en ketens, zoals Sate Senayan.

lees meer

Sate Kemiri, populair bij studenten en scholieren

Deze week een bijdrage van Yesi Chandra Dewi, onze nieuwe culinaire correspondent uit Salatiga. Een kleine stad (200.000 inwoners ) aan de voet van de Gunung Merbabu (3.145 m) op een hoogte van 700 m en daarom koel, maar ook vochtig. Halverwege tussen Jogyakarta en Semarang. Relatief goedkoop om te wonen. ‘Mini Indonesia’ genoemd vanwege de diversiteit van zijn bevolking, mede dankzij de universiteiten die studenten van heinde en verre aantrekken. Van Bataks tot Papuas. De meest tolerante stad in Indonesië.




lees meer

Rollende keukentjes in Indonesië

Rollende keukens in Nederland, rollende keukens in Indonesië.
Wat is het verschil? De grootte. Net als de mensen. Nederlanders zijn over het geheel genomen groot, Indonesiërs klein.


lees meer

Sate-man op honk, de adelaar geland

Vorige week heeft Sate-man in alle stilte een restaurant geopend.  Het pandje dat tot dan toe gebruikt werd als produktiekeuken voor catering, is heringericht en biedt nu de mogelijkheid er te eten, saté en  maaltijden af te halen en zelfs te laten bezorgen door Foodora.


lees meer

Kan je veilig eten aan dat stalletje?

Kan je rustig sateetjes bestellen bij dit vrouwtje op het strand van Sanur? Kijk eens hoe ze die sate bewaart. En dan die plastic doos met sambal. Gelukkig hoeft ze niet af te wassen. Ik zou het je niet aanraden daar een portie saté te bestellen. Zeker als je voor het eerst in Indonesië komt. Toen ik klein was, in Manado, mocht ik van mijn vader nooit eten in stalletjes aan de kant van de weg. Dat blijft je bij, je hele leven lang.

lees meer

Samirono, de beste in Jogya?

Mijn werk zit er op. We verkassen van het moderne Malioboro Boutique Hotel Jambuluwuk, dat vlakbij mijn kantoor ligt, naar het retro, Balinees ingerichte, wat knussere hotel Puri Artha.

lees meer

Warung Ibu Resi, klein maar fijn

Regelmatig bezoeken wij een klein restaurant in Sanur, Bali. Het is de "warung" van Ibu Resi, een oude dame die nog volop in het leven staat.

lees meer

Manado, ‘back to roots’

Ik ben geboren op de Wenang heuvel (Gunung Wenang) in het centrum van Manado, de hoofdstad van de Minahasa. Dat was in feite een thuisbevalling, in het ziekenhuis waar mijn vader hoofd van was (Koningin Wilhelmina Ziekenhuis).



lees meer

Pak Pong, een duurzame sate-resto

Een bijzonder saté restaurant in de buurt van Jogyakarta. Beslist een aanrader voor een volgend bezoek!


lees meer

De Reis van Emon

Deze blog gaat over het Indonesië van nu en dat van toen. Een reis door de tijd..

lees meer

Toeristen in Yogya en op Bali

publicatie datum
21/02/2018

Het toerisme in Yogyakarta is ‘booming’. Naar verluidt zijn er de laatste tijd 20 nieuwe hotels gebouwd. Op straat zie je veel gloednieuwe toeristenbussen met een onderdek voor de koffers en een bovendek voor de nieuwsgierige reizigers.
Bali daarentegen beleeft, zoals ik eerder beschreef, een (tijdelijke)  ‘time out’.

Bier razzia’s
In Yogya zou het tij ook kunnen keren. Zoals Michel Maas in de Volkskrant van 7 februari schreef zijn er in die stad sinds begin januari razzia’s van de politie aan de gang om restaurants en café’s te zuiveren van bier. Begin 2015 werd al wetgeving voor drooglegging voorgesteld. Bali haastte zich daartegen bezwaar te maken gezien haar afhankelijkheid van toeristen. Zij zou worden ontzien. In andere grote steden vielen jaren daarvoor al Islamitische ploegen hotels en restaurants binnen met hetzelfde doel ( ‘sweepings’). Maar in het liberale Yogya? Voorlopig blijft de christelijke Minahasa daarvan verschoond. De rust daar heeft ook een toevloed van (internationale) congressen  naar Menado veroorzaakt. Dus ook van hotels. De verklaring van Menadonezen: ”onze sociale controle is groot”.

Geen Bule op straat
In de omgeving van mijn hotel in Yogyakarta, Puri Artha, in de wijk Demangan, zie je geen blanke toeristen ( Bule) op straat. Wel in het hotel. Groepen Nederlanders die per bus aan- en afgevoerd worden. Die bij het ontbijt ervaringen uitwisselen en die al vroeg door gidsen aangespoord worden richting de bus te gaan, die buiten draaiend staat te wachten.

Loopt lekkerder
Aan de ontbijttafel naast mij, een kleine, gezette dame in een korte spijkerbroek, ‘hot pants’, 55+, stevige blote armen, lang loshangend blond haar, met een ‘clippie’, knalrode dubbel gebotoxde lippen. Een karikatuur haast. Hoor haar tafelgenoot zeggen: “Kan je zo naar de tempel?”. Zegt zij :”Nee hoor, ik heb een sarong bij me, maar dit loopt lekkerder”.

Kampong turis
Toeristen zie je op andere plekken wel op straat. Zoals in Jl. Prawirotaman. Mijn begeleider, Lak Widagdo, noemt het een ‘Kampung Turis’, ( Michiel Maas heeft het over ‘ Kampung Bule ’) een straat met relatief veel kleinere hotels en ‘homestays’ en wat westersachtige restaurants. We drinken koffie bij Cinema Bakery, een restaurant met een Franse eigenaar. Er lopen hier betrekkelijk veel blanken op straat.
Een tweede ‘Kampung Turis’ bevindt zich rond de Jl. Tirtodiburan, met op nr 42 Hotel Tulip. Een Nederlandse eigenaar getrouwd met Indonesische. Volgens de reserveringssites  Booking.com en Agoda,  mooi geprijsd, € 18 per kamer.

Afgestemde gerechten
De toeristen zetten de toon bij het aanbod van de gerechten met name op Bali.
Voor de Australiërs en Europeanen worden vooral de vertrouwde gerechten aangeboden (spaghetti, pizza, frites, hamburgers) en is de keuze in Indonesische gerechten vaak beperkt tot de bekendste (nasi en bami goreng, gado gado en babi kecap). Weinig ‘khas Indonesia’, op enkele uitzonderingen na.
Op de smaak van de Indonesische gerechten worden meestal geen concessies gedaan. De meeste boemboes zijn lekker.

Binnenpraten
Er zijn van die strandtenten in Sanur, waar ze toeristen proberen binnen te praten. Waar het personeel met een charmante lach en voorkomendheid proberen een zo groot mogelijke bestelling te krijgen (Luthu’s, Sandy Beach, Soul on the Beach).
En er zijn restaurants en warungs, waar het personeel je duidelijk laat voelen dat je blij mag zijn dat je er mag eten (Warung Little Bird, Samirono, Pak Pong).
Die tweede, de arrogante, zijn het goedkoopst.

Taal leren
Wie de taal (Bahasa Indonesia) wil leren, wil ophalen of verbeteren kan dat beter in Yogya doen dan op Bali. In Yogya wordt weinig Engels gesproken, in Bali doet bijna iedereen dat. Ook om de taal te leren. Vanwege de toeristen.
Vraag je iets in het Indonesisch dan verstaan ze je soms niet omdat ze Engels verwachten. Je krijgt in ieder geval een antwoord in het Engels.
Je kan natuurlijk altijd een cursus volgen.

Inflatie
De inflatie in Bali, een belangrijk gegeven ook voor toeristen, zou afgemeten kunnen worden aan de prijsontwikkeling van een portie saté (10 stuks) in de Pasar Sindhu in Sanur.
De prijs: Rp 20.000 in maart 2015, tegen Rp 25.000 nu. Een stijging van 25%. In euro’s echter € 1,40 in 2015 tegen € 1,49 nu, dwz slechts  6,5 % hoger. Het grootste deel van de prijsstijging is  gecompenseerd door de stijging van de euro tegen de rupiah.

Edwin Kisman





Dubbeldekkers in Yogya verplaatsen de stroom toeristen
Dubbeldekkers in Yogya verplaatsen de stroom toeristen


MacDonalds aangepast aan de Indonesische markt
MacDonalds aangepast aan de Indonesische markt
  Gerechten aangepast aan de Burger addicts
Gerechten aangepast aan de Burger addicts
Donuts als sate en in frites zakjes. Bizar
Donuts als sate en in frites zakjes. Bizar
  Je mag blij zijn als je er mag eten
Je mag blij zijn als je er mag eten
  Euro 15.800, intussen verder gestegen
Euro 15.800, intussen verder gestegen